Vila “Stefanija” – austrougarsko blago skriveno u bronzanoj mahali

Za razliku od individualnih stambenih objekata iz osmanskog perioda, kod kojih je glavna odlika bogatstvo sadržaja sa stanovišta funkcije i svrsishodnosti prostora, vile iz austrougarskog perioda, osim smještaja u prirodni ambijent, čime su relativno slične sa osmanskim stambenim objektima, odlikovale su se bogatstvom vanjskog izgleda. Jedna od njih je bila i vila porodice Jegger u sarajevskom naselju Mjedenica, izgrađena u periodu 1911. i 1912. godine. Projektant vile bio je arhitekta Eduard Madurowicz, porijeklom iz Poljske.

Prema većini historijskih izvora, mahala Mjedenica je osnovana već u prvoj polovini XVI stoljeća, kao jedan dio već formirane mahale Nedžara hadži-Ibrahima. Iako ima različitih tumačenja imena Mjedenica, najispravnije je ono vezano za slavensko porijeklo i korijen riječi mjed, što se može prevesti kao bakar, bronza ili ruda uopšte.

Godine 1912. se u ovoj mahali završava gradnja jedne prelijepe vile, koja biva u vlasništvu porodice Jegger u periodu od 1912. do 1919. godine, kada je prodaju Jevti Lelečiću koji se odluči postaviti veliki ćirilićni natpis na južnom pročelju vile, odmah iznad strehe ulaznih vrata, kako bi pokazao da ju je kupio svojoj supruzi Stefaniji Lelečić (rođenoj Nikolić).

vila-stefanija4

Nakon završetka Drugog svjetskog rata vila mijenja namjenu iz individualne stambene vile u objekat kolektivnog stanovanja, s obzirom da se u vilu useljava više porodica koje su međusobno podijelile stambene cjeline. U svaku sobu vile useljena je po jedna porodica. Kasnije je određen broj porodica odselio, te je na svakoj etaži, izuzev potkrovne izvršena preraspodjela jedinstvene stambene površine u dvije nezavisne cjeline. Radi toga je izvršeno probijanje dodatnog ulaza iz stubišta na svakoj etaži. Nasljednice Miroslava Ratković i Danica Semiz, obje rođene Hadžilelečić su nastavile stanovati na dvije etaže (prizemlje i sprat) koje su izuzete iz nacionalizacije.

Istorijska građevina – vila „Stefanija“ predstavlja jednu od najočuvanijih i najkarakterističnijih vila iz austrougarskog perioda na području Starog Grada. Objekat je izrađen od visoko kvalitetnog materijala, a očuvani zanatski detalji na objektu su izrađeni sa velikom preciznošću. Istorijska građevina ima i veliku ambijentalnu vrijednost, jer se nalazi u ambijentalnoj cjelini mahale Mjedenica gdje se skladno prožimaju arhitekture iz osmanskog, austrougarskog i razdoblja moderne. Upravo zbog svih tih činjenica, ovaj objekat je od 2009. godine uvršten na listu Nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine.

Izvor: Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika
Fotografije: www.bnn.ba
Advertisements

Star se Ćurčić pomamio, b’jelu bradu obričio

Jedna od najstarijih džamija i sarajevskih mahala je Jahja-pašina mahala i džamija, podignuta na brežuljku iznad Čaršije, kasnije nazvanom Ćurčića brijeg. Jahja-pašina džamija je u to vrijeme bila jedna od najljepših sarajevskih džamija sa velikim i prostranim haremom, smještena između ulica Čemerlina, Glođina i Kečina. Continue reading “Star se Ćurčić pomamio, b’jelu bradu obričio”

Sarajevska porodica lihvara i kamatara – porodica Očaktana

Na padinama sunčane strane Starog Grada formiraše se dvije mahale u kojoj su živjele ugledne zanatlije i trgovci. Jedna dobi ime po Šejh Ferahu (današnja Abdesthana), a druga po Tabak hadži Sulejmanu (Gurdina mahala). Između ove dvije mahale prostirao se dugi sokak što ga u narodu nazvaše Očaktanov sokak, po sarajevskoj porodici Očaktana (Odžaktana) koji su u tom sokaku imali svoju kuću. Continue reading “Sarajevska porodica lihvara i kamatara – porodica Očaktana”

Abdulah ef. Kantamirija – osnivač jedne od tri najveće javne biblioteke u Sarajevu

Godine 1774. Sarajevo je dobilo svoju treću javnu biblioteku, kutubhanu. Njen vakif je bio Abdulah ef. Kantamirija, ugledni sarajevski alim, vaiz i muderis u Misirijnoj medresi koja se nalazila u samoj blizini Bakr-babine džamije. Kantamirija se bavio i prepisivanjem knjiga, što je dodatno doprinjelo bogaćenju njegove vakifske biblioteke. Continue reading “Abdulah ef. Kantamirija – osnivač jedne od tri najveće javne biblioteke u Sarajevu”

Gospođicina kuća – još jedan zapušteni nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine

“Gospođicina kuća” je jedan od rijetkih objekata bosanskohercegovačke arhitekture iz perioda austrougarske vladavine na čijoj fasadi se nalaze slike rađene zgrafito tehnikom. Zgrafito tehnika ukrašavanja zidnih površina podrazumijeva urezivanje crteža u malter, a pojavljuje se u XV vijeku na prostorima Italije. Smještena je na području Skenderije, u današnjoj ulici Hamdije Kreševljakovića na broju 1. Continue reading “Gospođicina kuća – još jedan zapušteni nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine”

Devet odgovora direktora gradskog saobraćajnog preduzeća Ibre Slavića poslije prvih iskustava sa uspinjačom

Uspinjača Sarajevo – Trebević svečano je puštena u rad 3. maja 1959. godine, a povezivala je Bistrik (583 m/nv) sa Vidikovcem na Trebeviću (1160 m/nv). Uspinjaču su projektovala i sagradila domaća preduzeća, a iz tadašnje Čehoslovačke, od preduzeća “Transeksport” naručen je samo pogonski dio. Continue reading “Devet odgovora direktora gradskog saobraćajnog preduzeća Ibre Slavića poslije prvih iskustava sa uspinjačom”

Blog at WordPress.com.

Up ↑