Gradnja željezničke pruge Sarajevo – Dobrun počela je u jesen 1902. godine. Ukupna dužina trase iznosila je 166,5 km od Sarajeva, preko Bistrika, Dovlića, Pala, Korana, pa sve do Međeđe, gdje se pruga račvala uz dolinu Lima, a drugi krak je vodio prema Višegradu i Dobrunu, gdje je bila državna granica između Austro – Ugarske i  Srbije.

Kod Stambulčića se pruga izdizala na 939,8 m nadmorske visine i to je bila najviša tačka pruge. Ova pruga je imala 99 tunela, sa velikim brojem vijadukta, galerija, potpornih i obložnih zidova. Zvanično je otvorena 4. jula 1906. godine i aktivno se njom odvijao saobraćaj sve do 1. jula 1978. godine. Tokom Drugog svjetskog rata ova pruga je često bila zatvorena, posebno na području između Dovlića i Hrenovice.

Dnevno je ovom prugom prolazilo oko 40 kompozicija u oba smjera, poznatih u narodu kao vozovi Ćiro. Pretežan teret bio je ugalj iz Miljevine i Pljevalja, oblovina, daske, parket i poljoprivredni proizvodi. Trasa je bila stabilna, obezbijeđena, bez velikih investicija i ulaganja. Lokomotive su bile na ugalj, a brzina vozova bila je oko 40 km na sat.

Stari_ciro_4

Letio je ovom prugom i ’’Ludi Spaho’’. Bila je to kompozicija od tri vagona. U srednjem vagonu je bio restoran, a naprijed i nazad motorne lokomotive koje su razvijale brzinu od oko 40 km na sat. Uveden je 1936. godine, a stajao je na Bistriku, Palama, Prači i Mesićima u pravcu Beograda. U suprotnom smjeru saobraćao je na relaciji Beograd – Zelenika, odnosno Dubrovnik. Bio je to voz za gospodu, a obični svijet se njime nije vozio jer je bila skupa karta. ’’Hvala Spahu i njegovom dinu, što nabavi bez dima mašinu!’’, uzvikivalo se na stanicama od Bistrika, preko Pala, sve do Dobruna.

Izvor: Đerković M., Pale i Paljani
Advertisements