Prva štamparija u Bosni i Hercegovini je nastala u Sarajevu 1866. godine i bila je privatna. Nakon nekoliko mjeseci uspješnog rada, štampariju otkupi tadašnja osmanlijska vlada i pretvori je u vilajetsku štampariju. Iste te godine, vlada započe sa izdavanjem službenog lista “Bosna” na turskom i hrvatskom jeziku.

Krajem 1866. godine u Sarajevu se pojavi i prvi nezavisni politički, sedmični list “Bosanski Vjesnik” pod uredništvom ugarskog podanika Soprona, koji je izlazio jedva godinu dana. Godine 1869. Šaćir efendija odluči objaviti službeni politički list “Gjulšeni Saraj” (Sarajevski Cvjetnik) na turskom i hrvatskom jeziku. Nakon smrti Šaćir efendije 1872. godine, list prestaje sa štampom. Od drugih književnih dostignuća iz tog perioda, vrijedno je spomenuti još nekoliko turskih salnama (kalendara), nekoliko ćirilićnih bukvara, nekoliko malih zbirki narodnih pjesama i jednu hrvatsko-tursku gramatiku.

bosna1-001_0

Dolaskom austro-ugarske monarhije u Bosnu i Hercegovinu formira se novi službeni list “Bosansko-Hercegovačke novine” koje su se objavljivale i na latinici i na ćirilici. Godine 1881. promijenjen je naziv ovog lista u “Sarajevski List”. Uporedo sa razvojem domaćih listova, razvijali su se i listovi na njemačkom jeziku: Bosnische Correspondenz i Bosnische Post.

U aprilu 1895. godine počinje se objavljivati prvi ćirilićni politički sedmični list “Prosvjeta” koji je imao za cilj promociju interesa pravoslavnog stanovništva u Sarajevu. Tri godine kasnije, ovaj list se prestaje štampati. Godine 1884. u Sarajevu počinje štampa i političkog sedmičnog lista na turskom jeziku i pismu naziva “Vatan” (Država). Nešto kasnije, 1891. godine izlazi i prvi politički sedmični list “Bošnjak”, štampan latinicom, koji se zalagao za promociju interesa muslimanskog stanovništva Sarajeva.

Veći književni pokret pokrenut je 1882. godine sa otvaranjem većeg broja štamparija i knjižara na prostoru Sarajeva i šire. Najprije se osnovalo nekoliko crkvenih listova, zatim beletristični list “Bosanska vila”, a poseban značaj je imalo osnivanje “Glasnika zemaljskog muzeja” u Sarajevu. Jedni od najvećih začetnika književnosti Bosne i Hercegovine ovog doba bili su: Mehmed beg Kapetanović, Osman Mazhar paša Čengić, Safvet Mirza beg Bašagić, Riza beg Kapetanović, Osman Hadžić i drugi.

Advertisements